Sztaplarki, jako podstawowe wyposażenie magazynów

Wózek widłowy terenowy Manitou. Przy pracy w magazynie, firmie produkcyjnej, składowaniach materiałów oraz większych hurtowniach, firmach transportowych i centrach dystrybucyjnych ogromną rolę odgrywają wózki widłowe.  Potocznie nazywane również sztaplarkami lub paleciakami, w praktyce to wózek jezdniowy podnośnikowy. Jak sama nazwa wskazuje służy on do podnoszenia i przemieszczania określonego rodzaju ładunku. Ładunek przewożony za pomocą sztaplarki jest ładunkiem o znacznej masie sięgającym nawet kilkudziesięciu ton. Wózki widłowe wykorzystywane są przede wszystkim do transportu na nieduże odległości w celu magazynowania lub załadunku/rozładunku samochodów dostawczych. Dla ułatwienia transportu oraz składowania ładunek umieszczany jest na drewnianych bądź plastykowych paletach specjalnie przystosowanych dla wózków widłowych.

Autor zdjęcia: Vitaly Volkov

Czym jest wózek widłowy oraz jakie są jego rodzaje?

Wózki widłowe (sztaplarki) napędzane są w zależności od rozwiązana konstrukcyjnego przez silniki napędzane benzyną, olejem napędowym lub gazem, silniki elektryczne zasilane za pomocą akumulatorów. Ze względu na typ sztaplarki można ją podzielić na naładowną, unoszącą, podnośnikową (najbardziej popularny rodzaj sztaplarki) oraz ciągnikową i specjalną. Najczęściej mamy do czynienia z wózkami czołowymi jednak w magazynach lub składowaniach o małej przestrzeni miedzy regałami stosuje się wózki boczne. Zastosowanie wózków bocznych jest konieczne z tego względu, że wózek czołowy miałby zbyt małą przestrzeń do manewrowania, co może skończyć się uszkodzeniem materiału transportowanego bądź regałów, na których ładunek jest składowany. W zależności od potrzeb wózek widłowy może być niskiego składowania gdzie towar nie jest umieszczany na większych wysokościach lub wózek widłowy przeznaczony do wysokiego składowania wówczas składa się on z kilkusegmentowego masztu umożliwiającego umieszczanie ładunków na znacznych wysokościach. Wykorzystanie wózków widłowych wysokiego składowania ma za zadanie optymalizować powierzchnię magazynową poprzez składowania ładunku jeden nad drugim na przeznaczonych do tego regalach.

Jak zbudowane są typowe sztaplarki?

Schemat budowy typowego wózka widłowego (jezdniowego)Typowe sztaplarki podnośnikowe składają się obudowy wykonanej ze stali (10), która ma za zadanie chronić operatora sztaplarki. W tylnej części sztaplarki znajduje się przeciwwaga, zazwyczaj jest to stalowy blok mający za zadania dociążyć sztaplarkę i zapewnienie jej równowagi podczas unoszenia ładunku z przodu wózka. Podwozia składającego się z 3 lub 4 kół oraz ramy (8) i silnika (9), który napędza wózek, pionowego masztu (2) umiejscowionego z przodu wózka będącego prowadnicą dla karetki. Karetka to element stalowy mocowany do masztu, na którym znajdują się widły wykonane z jednolitego kawałka stali w kształcie litery L każdy (7) oraz kraty ochronnej (6) zabezpieczającej operatora przed zsunięciem się ładunku na wózek, umiejscowionej za widłami, ale przed masztem. Podnoszenie ładunku następuje za pomocą łańcucha (3), bloczka (1) oraz systemu hydraulicznego (5). W kabinie znajdują się pedały oraz dźwignie (4) służące do sterowania wózkiem, kabina pełni funkcje ochronną dla operatora.

Autor zdjęcia: Ewan ar Born

Praca na sztaplarce a przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy

Przed przystąpieniem do pracy na danym wózku widłowym należy przeprowadzić podstawową kontrolę stanu technicznego wózka. Kontrole taką zaczynamy od sprawdzenia prawidłowości działania układu kierowniczego, napędowego oraz hamulcowego, ponadto sprawdzamy mechanizmy podnoszenia i opuszczania wideł, a także działania świateł oraz pozostałego oświetlenia, wskaźniki przyrządów kontrolno-pomiarowych. Sprawdzić powinniśmy czy nie ma uszkodzeń obudowy, a przede wszystkim kabiny kierowcy, co jest często jedynym elementem chroniącym nas przed spadającymi czy zsuwającymi się ładunkami przewożonymi przez sztaplarkę. Prawidłowy stan techniczny nie gwarantuje jeszcze bezpieczeństwa pracy, zła organizacja pracy, brak nadzoru oraz pośpiech i zbyt niskie kwalifikacje osoby obsługującej taką sztaplarkę są najczęstszą przyczyną wypadków. Nagminnie popełnianymi błędami przez operatorów wózków widłowych jest nadmierna prędkość, jazda z wysuniętym masztem bez ładunku. Przeciążenie w skutek niedostosowania wózka do ciężaru przewożonego ładunku, często jest przyczyną uszkodzenia wózka, które w efekcie może doprowadzić do tragedii. Z pospiechu często widły wkładamy pod kątem, co jest bardzo często rutynowym postępowaniem osób z wieloletnim doświadczeniem. Widły zawsze powinny być wprowadzane pod kątem prostym do ładunku. Brak płynnej jazdy, inaczej mówiąc nagłe hamowanie oraz gwałtowne ruszanie może spowodować zsunięcie się ładunku, co także może być niebezpieczne dla osób przebywających w pobliżu.  Nieuwaga operatorów jest jedna z najczęstszych przyczyn korozji z innymi urządzeniami znajdującymi się w danym pomieszczeniu magazynowym, bardziej niebezpieczne są uszkodzenia regałów, które wielokrotnie prowadziło do ich zawalenia i było przyczyną wypadków śmiertelnych.

Źródło: Wózek jezdniowy

Praca operatora wózka wymaga odpowiedniego przeszkolenia, w związku, z czym osoba taka powinna mieć specjalne uprawnienia do jego obsługi. Dokładne kryteria, jakie należy spełnić przez osoby chcące otrzymać uprawnienia operatora wózka widłowego zawarte są w paragrafie § 4.1. Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 10 maja 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykorzystaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (Dz. U. z 8 czerwca 2002 r. ze zm.)

Osoby, które nie miały do czynienia ze sztaplarkami uważają, że prowadzenie go jest bardzo proste i podobne do jazdy samochodem. Jednak należy wziąć pod uwagę, że jest to pojazd mniejszy, bardziej zwrotny i z całkowicie inaczej usytuowanym środkiem ciężkości, co znacząco wpływa na charakter jazdy. Aby odbyć kurs na operatora wózka widłowego nie jest wymagane prawo jazdy kat. „B” jednak posiadanie takiego prawo jazdy jest dodatkowym atutem. Rodzi się pytanie skoro sposób prowadzenia jest różny, dlaczego w takim bądź razie prawo jazdy ma być atutem? Zarówno podczas jazdy samochodem jak i wózkiem widłowym bardzo zbliżone są zasady bezpieczeństwa, w związku z tym osoba dysponująca prawem jazdy zasady bezpieczeństwa ma już względnie opanowane.

Podstawowym warunkiem dopuszczenia do kursu jest pełnoletniość. Kurs taki można odbyć w specjalnych firmach lub w zakładzie pracy. Różnica jest taka, że uprawnienia zdobyte w zakładzie pracy uprawniają do obsługi wózka jedynie na jego terenie, przy czym posiadając uprawnienia zdobyte w niezależnej firmie, uprawnieni jesteśmy do pracy na terenie całego kraju a nie jedynie w jednej firmie. Plusem kursów u danego pracodawcy jest zazwyczaj pokrycie przez niego kosztów, co nie wyklucza pokrycia kosztów kursu w firmie zewnętrznej. Przy pracy z wózkami widłowymi zasilanymi gazem, operator powinien zostać dodatkowo przeszkolony w zakresie bezpiecznego użytkowania butli oraz jej wymiany.

Kursy na operatora wózka widłowego zazwyczaj obejmuje: badanie psychologiczne, symulacje jazdy wózkiem, część teoretyczną, materiały dydaktyczne, ćwiczenia praktyczne ubezpieczenie i na końcu egzamin. Po pozytywnym zdaniu egzaminu końcowego osoba zdająca otrzymuje legitymację ze zdjęciem, świadectwo ukończenia kursu, Certyfikat Unii Europejskiej w języku angielskim oraz w przypadku dodatkowego szkolenia wózków widłowych napędzanych gazem z butli Certyfikat Bezpiecznej Wymiany Butli Gazowej. Czas trwania takiego kursu to średnio tydzień czasu a jego koszt kształtuje się w granicach 450-700zł. Całość kursu podzielona jest na dwie części: teoretyczną oraz praktyczną. Teoria dotyczy typów wózków, ich budowy, wiadomości z zakresu bhp i pracy z wózkiem, bezpieczna wymiana butli gazowej oraz ogólne wiadomości o dozorze technicznym.  W zależności od kwalifikacje, jakie chcemy osiągną część teoretyczna może trwać do 45-52h i 15h części praktycznej. Wiele firm oferuje szkolenia w tym zakresie najczęściej są to ośrodki kształcenia zawodowego lub prywatne firmy posiadające odpowiednie uprawnienia konieczne do przeprowadzania tego rodzaju kursów. W każdym większym mieście bez problemu można przeprowadzić taki kurs i uzyskać wymagane kwalifikacje. Pracując w danej firmie zazwyczaj to pracodawca kieruje nas do odpowiedniej firmy lub przeprowadza szkolenie wewnętrzne.

Rośnie coraz większe zainteresowanie wózkami widłowymi, są one nieodzownym elementem niemalże każdego magazynu. Większe firmy posiadające olbrzymie magazyny posiadają również całą flotę wózków magazynowych, koniecznych, aby obsłużyć tak duże ilości składowanego materiału. Mniejsze firmy mają naturalnie mniejsze wymagania. Sztaplarki są na tyle trwałymi urządzeniami, że nie zawsze trzeba zaopatrywać się w nowy sprzęt. Dla świeżo powstałej, rozwijającej się firmy zakup nowego wózka widłowego może okazać się zbyt dużym obciążeniem finansowym, lecz bez żadnego wykonywanie codziennych prac składowania i magazynowania niemożliwe do wykonania. Dla mniejszych firm dopiero myślących o zakupie sztaplarki bardzo dobrym rozwiązaniem jest kupno używanego wózka widłowego. Po pierwsze jest on o wiele tańszy niż nowy, jednocześnie sprawny i może posłużyć latami. Firma w miarę rozwoju może z czasem zakupić nowszy wózek magazynowy, ale póki nie stanie na nogi używany wózek jest doskonałym rozwiązaniem.

Gdzie można kupić wózki widłowe?

Najłatwiej wózki widłowe zarówno nowe jak i używane znaleźć w Internecie, jest to olbrzymi zbiór stron oferujących bardzo szeroki zakres usług. Wybierając wózek naturalnie dopasowujemy go do naszych potrzeb, a wiele profesjonalnych serwisów nam to wręcz ułatwia. Do wyboru mamy ponad setkę producentów, wybieramy odpowiedni rodzaj wózka i wszystkie jego parametry. Do najważniejszych parametrów pod względem funkcjonalności zaliczyć należy: udźwig i wysokość podnoszenia. Mamy możliwość wyboru ceny, jaką jesteśmy w stanie zapłacić za dany wózek, rodzaju napędu, jaki nas interesuje a nawet kraju pochodzenia wózka. Jak widać bez wychodzenia z biura i straty czasu na jeżdżenie po firmach oferujących sprzedaż wózków widłowych możemy bez problemu odszukać wózek adekwatny do naszych wymagań oraz dysponowanych funduszy przeznaczonych na ten cel. Kupując wózek widłowy używany warto decydować się na znanych producentów tj. Toyota, Still, Komatsu, Baumann, Linde, Hubtex czy Jungheinrich. Mamy wówczas mniej kłopotów z ewentualnymi usterkami, łatwiej wówczas o części zamienne. Druga sprawa to niezawodność producenci istniejący od lat na rynku wózków magazynowych posiadają większe doświadczenie, lepsze rozwiązania techniczne i mogą zaoferować wózki widłowe w rozsądniejszej cenie.

Firmy oferujące sprzedaż wózków bardzo rzadko ograniczają się wyłącznie do handlu sztaplarkami i wózkami magazynowymi. W zakres usług bardzo często wchodzi dystrybucja nowych wózków znanych producentów i handel częściami zamiennymi, co zapewnia poczucie komfortu i bezpieczeństwa. W przypadku, gdy intensywnie eksploatowany wózek widłowy ulegnie awarii wówczas nie będzie większych problemów z jego naprawą. Oczywiście napraw nie wykonujemy samemu, od tego są profesjonalne serwisy. Wiedząc o tym firmy zajmujące się handlem wózków nowych i używanych, oferują w swoim zakresie również serwis sprzedawanych przez siebie wózków oraz posiadają części zamienne, co skraca czas napraw do minimum. Nie musimy czekać aż znajdziemy część, która uległa uszkodzeniu lub zostanie ona sprowadzona z odleglejszego miejsca. Dla małej firmy zepsuty wózek magazynowy może skutecznie sparaliżować na kilka dni obsługę magazynu a to przekłada się na straty finansowe.

Wynajem wózków widłowych

Często okazuje się, że inwestycja w używany wózek absolutnie nie kalkuluje się i zamiast planować inwestycję finansową kupna wózka czy to używanego czy też nowego, wózek taki można wynająć. Decydując się na wynajem wózka najczęściej mamy dwa warianty są to: wynajem krótko lub długo terminowy. W przypadku wynajmu krótkoterminowego możemy najczęściej liczyć na: wykorzystywanie sztaplarki jedynie sezonowo, brak kosztów zarządzania flotą wózków, zapewnienie ciągłości, gdyż w przypadku awarii otrzymujemy wózek zastępczy.  Przy wyborze wynajmu wózków na dłużej możemy liczyć na wysokiej klasy sprzęt oraz usługi serwisowe. Takie rozwiązanie pozwala nam oszczędzić na zakupie wózka oraz kosztów jego utrzymania. Bez względu na sposób finansowania i pozyskania wózka, jest on konieczny aby Twoja firma mogła się prawidłowo rozwijać.